سفری به دنیای هنر و خلاصه گفتگو با استاد مجید مهرعلیان

در اولین قسمت از زاوش‌کست، آقای  مهدی مالکی، هم‌بنیانگذار صنایع دستی زاوش، میزبان استاد مجید مهرعلیان، هنرمند برجسته قلم‌زنی، بود. این گفتگو، دریچه‌ای به دنیای هنر، خلاقیت و اندیشه‌های این هنرمند گشود.

آشنایی با استاد مهرعلیان

ایشان هنرمندی 48 ساله اصفهانی  است که سال‌ها در رشته قلم‌زنی فعالیت دارند. بنا بر نظر خودشان قبل از اینکه یک هنرمند باشد، یک هنر دوست و عاشق هنر است. از آثار برجسته و فاخر این هنرمند پیشکسوت میتوان به : اثر آفرینش و شکوه ایرانیان در زمان هخامنشیان اشاره کرد. استاد مهرعلیان معتقد است که عشق به هنر لازمه‌ی ورود به این عرصه(هنر و خلق آثار هنری) است.

داستان ورود به دنیای قلم‌زنی

ورود استاد مهرعلیان به دنیای قلم‌زنی، داستانی شنیدنی دارد. او که در سن دوازده سالگی پدرش را از دست داده بود، به اجبار وارد این حرفه شد. پدرش نیز قلم‌زن بود، اما ایشان اطلاعات زیادی در مورد این هنر نداشت. با این حال، زمانی که شروع به کار کرد، عاشق قلم‌زنی شد. و در جواب به این سوال که : چه باعث شد که وارد هنر قلم‌زنی شوید، اصلاً چطور این هنر انتخاب کردید؟
پاسخ دادند : " الان خب خیلی دوست دارم این هنرو و اگرم که بازم به دنیا بیام همین کارو انجام میدم ولی اینکه چه شکلی شد چی شد که وارد این عرصه شدم این داستان به این صورت بود که اون موقع خب بالاجبار مجبور بودیم ما کار بکنیم من پدرمو تو د سالگی از دست داده بودم با اینکه شغلشون م قلم زنی بود ولی هیچ اطلاعات و آگاهی راجع به شغل و قلمزنی چی و چه جوری هست ولی زمانی که شروع کردم به کار عاشق این کار شدم علاقهمند شدم به این کار ولی اینکه بگم حالا با تحقیق و تفحص اومدم نه نه بالاجبار ب جبر روزگار بله دقیقا دقیقا شرایطی ضب میکرد که حتما باید یه فرزن پسر باید کار بکنه "

فرایند خلق یک اثر قلم‌زنی

از استاد مهرعلیان در مورد فرایند خلق یک اثر قلم‌زنی سوال شد. او در پاسخ گفت که عاشق طبیعت است و هنرمند اصلی را خداوند می‌داند. به گفته ی ایشان:

• ایده‌ها به طور ناگهانی به ذهنش خطور می‌کنند و او آن‌ها را در یک دفترچه یادداشت به نام "طوفان‌های ذهنی" ثبت می‌کند.
• سپس، شروع به تحقیق و تفحص در مورد آن ایده می‌کند، به صورت نوشتاری می‌خواند یا به صورت دیداری می‌بیند.
• در نهایت، طرح را روی فلز پیاده می‌کند و با چکش‌کاری، آن را به شکل نهایی می‌رساند.

استاد مهرعلیان تاکید می‌کند کهفلز خاصیت فرمان‌بردار نبودن دارد و هنرمند باید با آن همراه شود. فلز به هنرمند می‌گوید که قرار است چه شکلی شود. به نظر ایشان، هنرمند واقعی کسی است که در لحظه تغییر کند و اثر خود را بهبود بخشد.

نمادها و مفاهیم در آثار

به گفته ی استاد مهرعلیان:

• هنر اگر مفهومی نداشته باشد و چیزی برای ارائه دادن نداشته باشد، هنر نیست.
• او در آثارش به دنبال بیان وحدت، یگانگی و یکپارچگی است.
• او تلاش می‌کند تا نشان دهد که تمامیت هستی در با هم بودن و کنار هم بودن خلاصه شده است.
• در آثار او، انسان‌ها در وسط کار قرار می‌گیرند و دور تا دور آن‌ها حیوانات استفاده می‌شوند، که نشان‌دهنده‌ی این است که حیوان و انسان ندارد و همه باید کنار هم باشیم.
• او همچنین سعی می‌کند تا دوستی، تعهد و عشق را در آثارش مشهود سازد.

سبک هنری خاص

استاد مهرعلیان سبک هنری خاصی دارد. او ابتدا کار جمشیدی (تخت جمشید شیراز) را از استادش یاد گرفت و سپس به سراغ ریز قلم رفت. او به تدریج احساس کرد که توانایی‌هایش بیشتر شده و به همین دلیل، به حجم‌سازی روی آورد.

چالش‌ها و دلسردی‌ها

استاد مهرعلیان در طول مسیر هنری خود با چالش های متعددی روبرو شده اند، از جمله: خونریزی روده، حمله قلبی و ... ایشان اشاره می کنند که پس از عمل جراحی قلب، پزشکان به ایشان توصیه کرده اند که وزنه های سنگین تر از 5 کیلوگرم بلند نکنند، که این موضوع محدودیت هایی را برای ساخت مجسمه های فلزی سنگین ایجاد کرده است.
•یکی دیگر از چالش ها، عدم حمایت و درک از سوی برخی افراد و مسئولان بوده است. به گفته استاد، برخی از افراد به ایشان پیشنهاد می دادند که به جای خلق آثار هنری خاص و پیچیده، به ساخت محصولات بازاری و قابل فروش تر روی بیاورند.
• استاد مهرعلیان به دلسردی هایی نیز اشاره می کنند که ناشی از مشکلات مالی و عدم فروش آثار هنری بوده است. ایشان توضیح می دهند که هنرمندان صنایع دستی با مشکلاتی مانند عدم حضور گردشگران و عدم ارائه مناسب آثار خود مواجه هستند.این در حالی است که هنرمندان از حمایت های شغلی و صنفی مناسبی برخوردار نیستند و میایسه آینده مالی و شغلی هنرمندان با کارمندان منجر به دلسردی و پایان فعالیت حرفه ای بسیاری از هنرمندان می شود.
•همچنین، استاد به موانع و محدودیت هایی که در نمایشگاه های داخلی برای آثارشان ایجاد شده است، اشاره می کنند. ایشان می گویند که به دلیل ممیزی و سانسور، برخی از آثارشان با پارچه پوشانده می شدند که این موضوع باعث دلسردی ایشان می شد و احساساتشان را جریحه دار نموده است.
استاد مهرعلیان در طول مسیر هنری خود با چالش‌ها و دلسردی‌های زیادی روبرو شده است. ایشان در این باره می‌گویند: "دردها، رنج‌ها و ناخوشی‌ها همش سکوی پرتابه". او معتقد است که این مشکلات می‌توانند به هنرمند کمک کنند تا به موفقیت برسد.
 
" خدا شاهد است همان ها (سختی ها و چالش ها)  به من کمک می‌کرد؛ یعنی دردها رنج‌ها ناخوشی اینا همه  سکوی پرتاب است یعنی اگر کسی خواست به موفقیت برسد، زیاد روی آن خوشی نباید تمرکز کند، این درها و گرفتارها و رنجها و احساسات بد که می‌آیند خود پیامی با خود می‌آورد که می‌تواند شما را بلندت کرده و به موفقیت، به آنچه که می‌خوای ،به هدفت، نزدیکت میکند "

وضعیت بازار صنایع دستی از نظر استاد مهرعلیان

ایشان  در مورد وضعیت بازار صنایع دستی در ایران می‌گوید که به دلیل عدم وجود گردشگر و عدم ارائه مناسب این هنر، وضعیت خوبی ندارد. او پیشنهاد می‌کند که غرفه‌هایی که در کشورهای دیگر وجود دارد، به هنرمندان صنایع دستی واگذار شود تا آن‌ها بتوانند محصولات خود را به فروش برسانند.

در مورد وضعیت بازار صنایع دستی و آینده آن نظرات و دیدگاه‌هایی دارند که در اینجا به آن‌ها اشاره می‌شود:
•وضعیت نامطلوب بازار: به نظر استاد مهرعلیان، بازار صنایع دستی در ایران با مشکلات زیادی روبرو است. ایشان به عدم حضور گردشگران و عدم ارائه مناسب آثار به عنوان موانع اصلی اشاره می‌کنند.
•مشکلات هنرمندان: استاد معتقدند که هنرمندان صنایع دستی با مشکلاتی نظیر عدم حمایت بیمه‌ای و مالیاتی روبرو هستند. ایشان به صحبت‌های خود با دکتر زندی (رئیس سازمان) اشاره می‌کنند و می‌گویند که هنرمندان نگران قطع شدن بیمه خود هستند.

توصیه‌ها به هنرمندان جوان

استاد مهرعلیان به هنرمندان جوانی که می‌خواهند وارد عرصه‌ی قلم‌زنی شوند، توصیه می‌کند که:

• ابتدا به یادگیری طراحی بپردازند.
• کپی نکنند و کار خودشان را ارائه دهند.
• خلاقیت داشته باشند.
• خودشان را بشناسند.

سخن پایانی

استاد مهرعلیان در پایان صحبت‌هایش ابراز امیدواری کرد که اتفاقات خوبی در زمینه‌ی هنر و صنایع دستی در ایران رخ دهد. او تاکید کرد که برای رسیدن به موفقیت، باید دست هم را بگیریم و به هم کمک کنیم. او امیدوار است که مردم به این فهم برسند که اگر کناری تو خوشحال باشد، تو هم خوشحال خواهی بود و این ماهیت انسانی است که باید به آن برسیم.
برای شنیدن کامل صحبت‌های استاد مهرعلیان و دیدن آثار زیبای ایشان، ویدیو کامل این مصاحبه را در یوتیوب و آپارات زاوش تماشا کنید.